Misbaar worden als ondernemer begint bij anders durven ondernemen

Misbaar worden als ondernemer klinkt misschien vreemd wanneer je jarenlang alles hebt gedaan om juist belangrijk te zijn voor je bedrijf. Dat gold ook voor mij. Ik dacht lange tijd dat mijn betrokkenheid een van de grootste krachten van mijn onderneming was. Het bedrijf groeide, er kwamen meer klanten, meer medewerkers, grotere kantoren en steeds meer processen. Aan de buitenkant zag dat eruit als succes. Maar terwijl het bedrijf groeide, groeide mijn rol gewoon mee. Achteraf zag ik dat ik mijn bedrijf minder afhankelijk maken juist steeds moeilijker maakte doordat mijn operationele betrokkenheid bleef toenemen.

Ik hield me bezig met juridische vraagstukken van klanten, ondernemersvraagstukken, strategie, personeel en financiën. Maar ook met het kantoor, de inrichting en allerlei dagelijkse zaken. Eigenlijk was ik overal wel bij betrokken. Ik werkte fulltime, maar in werkelijkheid ging het werk 24 uur per dag door. Thuis controleerde ik nog even mijn e-mails en 's avonds rondde ik nog iets af. Zelfs wanneer ik niet werkte, bleef het bedrijf in mijn hoofd aanwezig. Meer vrijheid als ondernemer voelde daardoor ver weg.

Waarom misbaar worden als ondernemer zo moeilijk kan voelen

Een paar dagen volledig niet beschikbaar zijn voelde voor mij onmogelijk. Als ik er niet was, had ik het gevoel dat dingen bleven liggen. Mensen wachtten op mij of moesten zelf maar bepalen wat ze deden, omdat veel kennis, beslissingen en verantwoordelijkheden bij mij lagen. Of eigenlijk nog specifieker: ze zaten vooral in mijn hoofd. Een bedrijf zonder jou laten functioneren wordt lastig wanneer belangrijke processen en verantwoordelijkheden rondom één persoon zijn georganiseerd.

Tegelijkertijd voelde onmisbaar zijn ook goed. Ik was trots op hoe hard ik werkte. Mensen hadden mij nodig en ik deed ertoe. Voor mij voelde dat als betrokken ondernemerschap. Maar ondertussen gebeurde er iets anders. Ik maakte het bedrijf steeds afhankelijker van mij en werd ongemerkt de ondernemer als bottleneck. Ik was niet alleen degene die het bedrijf vooruit hielp, maar ook degene die verdere groei kon tegenhouden.

Medewerkers kregen minder ruimte om zelf verantwoordelijkheid te nemen. Klanten bleven vooral op mij leunen. En doordat ik voortdurend bezig was met dagelijkse problemen, bleef er te weinig tijd en ruimte over om het bedrijf verder te ontwikkelen. Verantwoordelijkheid bij medewerkers neerleggen gebeurde onvoldoende, terwijl juist dat nodig was om uiteindelijk een zelfstandig bedrijf te bouwen.

Dat dit bij groei een belangrijk omslagpunt kan worden, blijkt ook uit inzichten van Stanford Graduate School of Business over leiderschap in groeiende bedrijven. Daar wordt beschreven hoe de kwaliteiten waarmee een ondernemer een bedrijf opbouwt later juist kunnen vragen om een andere leiderschapsstijl, waarbij delegeren en het loslaten van operationele taken belangrijker worden.

Lees ook: Je bedrijf laten groeien zonder jezelf te verliezen

Willen loslaten is nog niet hetzelfde als veranderen

Ieder jaar nam ik mezelf voor om het anders te doen.

Volgend jaar neem ik meer afstand.

Volgend jaar ga ik meer loslaten.

Volgend jaar ben ik niet meer overal bij betrokken.

Tot ik mezelf opnieuw dezelfde beloften hoorde maken. Toen kwam de vraag: wie houd ik eigenlijk voor de gek? Ik wilde het al jaren anders, maar willen alleen bleek niet genoeg. Loslaten als ondernemer vraagt meer dan het voornemen om minder te gaan doen.

Het bekende kan namelijk onprettig zijn en tegelijkertijd veilig voelen. Om werkelijk iets te veranderen, moest ik eerst geloven dat een bedrijf zonder jou daadwerkelijk mogelijk is. Niet door ineens alles los te laten, maar door een structuur te creëren waarin medewerkers verantwoordelijkheid kunnen nemen en het bedrijf niet voortdurend afhankelijk blijft van jouw aanwezigheid.

Waarom is loslaten als ondernemer zo moeilijk?

Ik ben een coachingstraject gaan volgen en onderzocht waar ik werkelijk van waarde was. Wat vond ik echt leuk? Waar was ik goed in? En misschien nog belangrijker: wat hoefde ik niet langer zelf te doen?

Die begeleiding had ik nodig. Niet omdat ik niet wist dát er iets moest veranderen. Maar waarom is loslaten als ondernemer zo moeilijk? Omdat veranderen betekent dat je keuzes maakt die gevolgen hebben.

Gevolgen voor:

- jezelf

- je medewerkers

- je klanten

- je partner

- je bedrijf

- het beeld dat anderen van jou hebben

Mensen verwachten iets van je en het is verleidelijk om aan die verwachtingen te blijven voldoen. Het is ook verleidelijk om terug te keren naar een situatie die vertrouwd voelt, zelfs wanneer je weet dat die situatie niet langer goed voor je werkt.

De keuze maken om te veranderen is daarom niet altijd het moeilijkste. De keuze blijven maken wanneer het spannend wordt, dát is de werkelijke verandering.

Lees ook: Delegeren loslaten: de emotionele blokkades achter niet kunnen loslaten als ondernemer

Loslaten als ondernemer betekent niet de controle verliezen

Loslaten als ondernemer betekent niet dat je ineens nergens meer bij betrokken bent of alles zomaar aan anderen overlaat. Ik besloot mezelf stap voor stap los te koppelen van de dagelijkse organisatie. Ik bleef ondernemer, maar wilde niet langer onderdeel zijn van ieder operationeel proces.

Ik bracht een andere structuur aan, maakte een plan en kwam in actie. Want uiteindelijk leer je uit de operatie stappen alleen door het daadwerkelijk te doen.

Dat vond ik spannend. Natuurlijk was er de angst dat dingen niet goed zouden gaan zonder mij. Maar juist door afstand te nemen, ontdekte ik dat het bedrijf prima zonder mijn dagelijkse betrokkenheid kon functioneren.

Misschien zelfs beter.

Medewerkers kregen meer ruimte. Verantwoordelijkheid bij medewerkers kwam steeds meer op de juiste plek te liggen. En voor mij ontstond de mogelijkheid om weer te doen waarvoor ik als ondernemer werkelijk nodig was: richting geven, vernieuwen en werken aan de toekomst van het bedrijf.

Dat is de verschuiving van operationeel betrokken ondernemer naar strategisch leider.

Ook Harvard Business Review beschrijft delegeren als een essentiële leiderschapsvaardigheid, juist omdat het leiders helpt tijd en aandacht vrij te maken voor het grotere geheel in plaats van betrokken te blijven bij alle details van het dagelijkse werk.

Hoe stap je als ondernemer uit de dagelijkse operatie?

Hoe stap je als ondernemer uit de dagelijkse operatie? Voor mij gebeurde dat niet in één grote stap. Onderweg heb ik tientallen fouten gemaakt. Zelf noem ik ze liever lessen. Iedere stap liet zien wat nog niet werkte en wat beter kon.

De essentie bleef steeds hetzelfde:

- begrijpen wat er moet veranderen

- een plan maken

- de juiste structuur aanbrengen

- processen duidelijk maken

- verantwoordelijkheden op de juiste plek leggen

- daadwerkelijk in actie komen

Uit de operatie stappen vraagt dus niet alleen inzicht. Je moet het nieuwe gedrag ook daadwerkelijk gaan uitvoeren en volhouden. Daarmee ontstaat uiteindelijk ruimte voor strategisch leiderschap.

Ondernemen alsof je het bedrijf morgen verkoopt

In mijn dagelijkse praktijk zag ik regelmatig ondernemers die hun bedrijf wilden verkopen en vervolgens ontdekten dat hun onderneming nog volledig van hen afhankelijk was.

Er waren klanten.

Er waren medewerkers.

Er waren processen.

Er was omzet.

Maar zonder de ondernemer bleef er te weinig over dat zelfstandig waarde had.

Daar ontstond voor mij een belangrijk uitgangspunt: onderneem alsof je jouw bedrijf morgen wilt verkopen. Niet omdat je het daadwerkelijk morgen moet verkopen, maar omdat die gedachte je dwingt om een sterker en zelfstandig bedrijf te bouwen.

Dat betekent een onderneming met:

- processen die niet alleen in jouw hoofd bestaan

- medewerkers die verantwoordelijkheid kunnen en mogen nemen

- klanten die vertrouwen op de organisatie en niet alleen op jou

- een ondernemer die stuurt in plaats van voortdurend brandjes blust.

Hoe maak je een bedrijf minder afhankelijk van jou? Door ervoor te zorgen dat kennis, beslissingen en processen en verantwoordelijkheden niet langer uitsluitend rondom jou georganiseerd zijn.

Mijn vrijheid was dichterbij dan ik dacht

Toen ik eenmaal daadwerkelijk uit de operatie stapte, merkte ik hoe snel er ruimte ontstond. Ik kon mijn eigen tijd anders indelen. Als ik een dag niet wilde werken, hoefde dat niet. Op afstand werken werd voor een groot deel mogelijk.

Maar belangrijker nog: ik kreeg weer ruimte in mijn hoofd.

Die meer vrijheid als ondernemer was niet alleen prettig voor mij. Het bleek ook gezond voor het bedrijf. Want wanneer een ondernemer overal voor nodig blijft, kan dat onbedoeld de groei begrenzen.

Een team dat nergens zelfstandig over mag beslissen, krijgt bovendien nooit volledig de kans om waardevol te worden. Wanneer de ondernemer een andere positie inneemt en meer als strategisch leider gaat functioneren, verandert er daarom veel meer dan alleen zijn of haar agenda.

Er ontstaat ruimte voor groei, innovatie en betere winstgevendheid. Het team kan sterker worden en het bedrijf waardevoller.

Lees ook: Vrijheid bij ondernemen: waarom motivatie niet genoeg is en structuur het verschil maakt

Hoe bouw je een bedrijf dat zonder jou kan draaien?

Hoe bouw je een bedrijf dat zonder jou kan draaien? Voor mij begon het met eerlijk kijken naar mijn eigen rol. Waar was mijn betrokkenheid werkelijk nodig en waar hield ik zelf een patroon in stand?

Ik weet hoe het voelt wanneer een bedrijf je volledig opslokt. Ik ken ook de frustratie van het steeds anders willen doen en toch terugvallen in hetzelfde gedrag. De manier waarop we ondernemen wordt mede beïnvloed door onze overtuigingen, onze behoefte aan controle en onze ideeën over hard werken en verantwoordelijkheid.

Op een bepaald moment moet je daar eerlijk naar durven kijken.

We vinden het heel normaal dat een topsporter begeleiding krijgt om beter te presteren. Coaches, trainers en andere deskundigen helpen bij het behalen van betere prestaties. Toch denken veel ondernemers dat ze alles alleen moeten kunnen oplossen.

Dat hoeft niet.

De volgende groeifase vraagt een andere positie

De fase waarin je jouw bedrijf hebt opgebouwd, vraagt iets anders van je dan de volgende groeifase. Wat eerder werkte, hoeft daarom niet te blijven werken.

Je hoeft niet per definitie harder te werken.

Je hoeft je niet intensiever met alles te bemoeien.

Je moet misschien juist een andere positie durven innemen.

Niet langer die van meewerkend voorman of voorvrouw, maar die van strategisch leider. Dat is voor mij een essentieel onderdeel van strategisch leiderschap en van misbaar worden als ondernemer.

Je grootste waarde zit namelijk niet automatisch in overal bij betrokken zijn. Soms ontstaat jouw grootste waarde juist wanneer jij ruimte creëert voor anderen om hun verantwoordelijkheid te nemen.

Onderzoek en praktijkervaring van McKinsey over het opschalen van founder-led bedrijven wijzen in dezelfde richting: naarmate een organisatie groeit, moeten rollen en verantwoordelijkheden duidelijker worden en moet de ondernemer bewuster bepalen welke beslissingen bij hem of haar blijven en welke kunnen worden gedelegeerd.

Hoe word je misbaar als ondernemer?

Hoe word je misbaar als ondernemer? Niet door van vandaag op morgen alles los te laten. Je bouwt stap voor stap aan een organisatie waarin jouw dagelijkse aanwezigheid steeds minder noodzakelijk wordt.

Dat vraagt onder andere dat je:

- jouw bedrijf minder afhankelijk maakt van kennis in jouw hoofd

- duidelijke processen en verantwoordelijkheden creëert

- meer verantwoordelijkheid bij medewerkers legt

- jouw operationele betrokkenheid bewust vermindert

- steeds meer vanuit strategisch leiderschap gaat werken.

Daarmee bouw je niet alleen aan een bedrijf zonder jou, maar ook aan een onderneming waarin jij kunt werken op de plek waar je werkelijk de meeste waarde toevoegt.

Misbaar worden als ondernemer maakt groei mogelijk

Ik gun iedere ondernemer de ervaring dat zijn of haar bedrijf ook zonder dagelijkse aanwezigheid kan draaien en mede daardoor verder kan groeien.

Niet omdat jij als ondernemer niet meer belangrijk bent.

Maar omdat jouw belangrijkste waarde niet zit in het feit dat iedereen jou voortdurend nodig heeft.

Misbaar worden als ondernemer betekent voor mij dat je een bedrijf bouwt dat niet langer volledig op jou leunt. Daarmee ontstaat meer vrijheid als ondernemer, meer ruimte in je hoofd en meer waarde in het bedrijf.

Dat is misschien wel de belangrijkste les die ik zelf heb geleerd.

Onmisbaar zijn is geen bewijs dat je succesvol onderneemt.

Een bedrijf bouwen dat ook zonder jou succesvol kan functioneren, dat is echt ondernemerschap.

Zet nu zelf de stap naar bedrijfsgroei

Wil jij ontdekken waar jouw bedrijf nog te afhankelijk is van jou en wat nodig is om daar verandering in te brengen?  

Plan dan een gratis afspraak in voor een persoonlijke analyse van jouw onderneming. Samen kijken we waar jouw bedrijf nog te afhankelijk is van jou en hoe je meer rust, structuur en vrijheid kunt creëren.

Beluister deze aflevering van de Succesversneller Podcast via Spotify, Apple Podcasts en YouTube. Of lees mijn boek Drivers Seat en ontdek hoe jij als ondernemer écht weer aan het roer komt.

FAQ

1. Hoe word je misbaar als ondernemer?

Misbaar worden als ondernemer begint met onderzoeken welke kennis, beslissingen en verantwoordelijkheden nog volledig bij jou liggen. Vervolgens bouw je stap voor stap een structuur waarin medewerkers meer verantwoordelijkheid krijgen en jij steeds verder uit de operatie kunt stappen.

2. Hoe maak je een bedrijf minder afhankelijk van jou?

Hoe maak je een bedrijf minder afhankelijk van jou? Zorg dat belangrijke kennis en processen niet alleen in jouw hoofd zitten. Maak processen en verantwoordelijkheden duidelijk en geef medewerkers de ruimte om zelfstandig beslissingen te nemen. Zo kun je een steeds zelfstandiger bedrijf bouwen.

3. Waarom is loslaten als ondernemer zo moeilijk?

Loslaten als ondernemer kan moeilijk zijn omdat betrokkenheid, controle en hard werken vertrouwd voelen. Bovendien hebben medewerkers, klanten en anderen bepaalde verwachtingen van jou. Werkelijke verandering vraagt daarom niet alleen dat je een keuze maakt, maar vooral dat je die keuze blijft maken wanneer het spannend wordt.

4. Hoe stap je als ondernemer uit de dagelijkse operatie?

Hoe stap je als ondernemer uit de dagelijkse operatie? Door dit stap voor stap te doen vanuit een plan en duidelijke structuur. Verminder je operationele betrokkenheid, leg verantwoordelijkheden op de juiste plek en verschuif jouw eigen rol steeds verder richting strategisch leiderschap.

5. Hoe bouw je een bedrijf dat zonder jou kan draaien?

Een bedrijf zonder jou ontstaat wanneer processen niet alleen in jouw hoofd bestaan, medewerkers verantwoordelijkheid kunnen en mogen nemen en klanten vertrouwen op de organisatie in plaats van uitsluitend op jou. Daarmee voorkom je dat jij de ondernemer als bottleneck blijft en creëer je meer ruimte voor groei en vrijheid.